चुंबकीय-वेव्ह विश्लेषणावर आधारित नवीन तंत्राचा वापर करून, शास्त्रज्ञांनी प्रथमच पाराच्या वातावरणात लिथियम शोधला आहे. नेचर कम्युनिकेशन्समध्ये प्रकाशित, या अभ्यासानुसार आपल्या सौर यंत्रणेतील सर्वात लहान ग्रहाच्या आसपास लिथियमची पहिली शोध आहे. पाराच्या एक्झोअर, दाट वातावरणाच्या विपरीत, पाराच्या एक्स्फिअरसच्या कणांचे पातळ शेल थेट शोधण्याच्या पद्धती अपुरी ठरवू शकतात. अणूंचा शोध घेण्याऐवजी, वैज्ञानिकांनी पिक-अप आयन सायक्लोट्रॉन लाटांचे विश्लेषण केले-जेव्हा सौर वारा ताजे आयनीकृत लिथियमशी संवाद साधतो तेव्हा एक इलेक्ट्रोमॅग्नेटिक फिंगरप्रिंट. या अस्पष्ट सिग्नलने शेवटी लिथियमच्या दीर्घ-विशिष्ट उपस्थितीची पुष्टी केली.
मेसेंजरच्या डेटामध्ये बुधच्या एक्सफिअरमधील मेटेरिओरॉइड प्रभावांमधून लिथियम ट्रेस दिसून येते
ऑस्ट्रेलियन Academy कॅडमी ऑफ सायन्सेसनुसार, द संशोधन डॅनियल श्मिड यांच्या नेतृत्वात टीमने नासाच्या मेसेंजर अंतराळ यानाद्वारे गोळा केलेल्या चार वर्षांच्या चुंबकीय क्षेत्राच्या डेटाचा आढावा घेतला. बारा अल्पायुषी घटना-प्रत्येक केवळ काही मिनिटेच-या लिथियम-विशिष्ट वेव्ह स्वाक्षर्या पुन्हा बदलल्या.
जेव्हा सौर अल्ट्राव्हायोलेट रेडिएशन लिथियम अणू आयनाइझ करते तेव्हा लाटा निर्माण होतात आणि तात्पुरते लिथियम वारा आयनीकृत अणू जागेत उडवितो, ज्यामुळे विद्युत चुंबकीय अस्थिरता निर्माण होण्याची गती वाढते. या गोंधळामुळे लिथियमच्या वस्तुमान आणि शुल्काद्वारे निर्धारित केलेल्या एकाच सायक्लोट्रॉन वारंवारतेवर दोलन प्रवृत्त होते (जसे की हे लिथियम अप्रत्यक्षपणे चुंबकीय मोजमापांद्वारे ओळखले जाते).
लिथियम दुर्मिळ अल्कली धातूचा पातळ विखुरलेला असल्याने शोधणे कठीण झाले आहे. मारिनर 10 आणि मेसेंजरवरील पारंपारिक कण डिटेक्टर थेट ते कॅप्चर करू शकले नाहीत. बहुधा उमेदवार म्हणजे मेटेरोइड इफेक्ट्स, ज्यामुळे टक्करात तापलेल्या वाष्प ढगांना कारणीभूत ठरेल आणि लिथियमला एक्सफिअरमध्ये फेकले जाईल.
त्रिज्यात 13-21 सेंटीमीटर ऑब्जेक्ट्सद्वारे मेटेरोरॉइड स्ट्राइकशी आढळलेल्या घटनांना जोडणार्या अभ्यासानुसार बुधची पृष्ठभाग निरंतर बाहेरील बॉम्बस्फोटाद्वारे पुन्हा भरली जाते. या हाय-स्पीड टक्कर त्यांच्या स्वत: च्या वस्तुमानाच्या 150 पट वाष्प होऊ शकतात, ज्यामुळे लिथियमसारख्या अस्थिरतेसह वातावरणास दिले जाते.
श्मिडच्या अभ्यासानुसार असे दिसून आले आहे की अशा प्रक्रिया इतर हवा नसलेल्या संस्थांमध्ये अस्थिर घटकांची धारणा किंवा अधिग्रहण देखील करू शकतात, ज्यामुळे पाराच्या भौगोलिक कथेबद्दलचे आपले आकलन बदलू शकेल आणि एक्सफिअर एक्सप्लोरेशनमध्ये नवीन चरण उघडले जातील.
मुख्य संपादक – गणेश दगा पाटील.
